2 nieuwe cartons van de Goudse Glazen te zien

Naast het museum bevindt zich de Sint-Janskerk. De kerk is in beheer bij de Protestantse Gemeente van Gouda en is met 123 meter de langste kerk van Nederland. De kerk behoort tot de top honderd van Nederlandse UNESCO-monumenten en staat bekend als een van de mooiste kerken van Nederland. De ‘Goudse Glazen’ in de monumentale Sint-Janskerk zijn een wereldberoemde kunstschat. Nergens anders is een complete reeks glas-in-loodramen uit de zestiende eeuw bewaard gebleven. Hoewel verborgen voor het oog van het publiek, bewaart de kerk al ruim vier eeuwen een andere, minstens zo waardevolle schat: de reusachtige ontwerptekeningen voor de ramen. Het is uniek dat de ontwerpen, die even groot zijn als de glazen zelf, en de gebrandschilderde ramen samen zijn verenigd op de oorspronkelijke plek.


Schets van klein naar groot

De productie van een raam begon met een schets in zwart krijt of pen om de voorstelling in grote lijnen te bepalen. Daarna werkte de glazenier de compositie gedetailleerd uit op schaal, met vleeskleur en wassingen in inkt. Deze kleine ontwerptekening, ook wel een vidimus (Latijn voor ‘wij hebben gezien’) genoemd, werd voorgelegd aan de opdrachtgever ter goedkeuring en diende daarmee als contracttekening. Daarna tekende de glazenier het ontwerp uit op ware grootte van het raam op lange stroken papier, het zogenoemde carton.

Cartons in Museum Gouda

De cartons worden in de Sint-Janskerk bewaard in een speciale kluis waar de temperatuur en luchtvochtigheid constant zijn, onzichtbaar voor het publiek. In de Gasthuiskapel van het museum zijn steeds twee stroken van een carton te zien. Vanwege de kwetsbaarheid van het materiaal worden de tekeningen iedere drie maanden gewisseld. In de kapel is ook de vidimus van raam 22 te zien: De tempelreiniging. De tekening is opgehangen achter een zwart gordijn om de blootstelling aan licht zoveel mogelijk te beperken.

Deze twee stroken maken deel uit van een ontwerptekening voor één van de twee grootste gebrandschilderde glasramen in de Sint-Janskerk: 18,8 meter hoog en 4,6 meter breed. Margaretha van Parma schonk het raam aan de kerk in 1562. Zowel het carton als het glas zijn van de hand van de glasschilder Wouter Crabeth.

Carton 23, strook D1

In het onderste gedeelte, onder de Bijbelse scène waarin Jezus geknield de voeten van zijn leerlingen wast, komt Margaretha zelf als de schenkster van het glas in beeld. Aan haar gezicht dat fraai omsloten wordt door een verfijnd weergegeven hoge kraag, is een vleugje rood krijt toegevoegd; door deze extra toon wordt de levendigheid en de ruimtelijkheid van het portret vergroot.

Carton 23, strook E1

Achter de schenkster bevindt zich de indrukwekkende verschijning van haar naamheilige, Margaretha van Antiochië. De gewaden van de beide vrouwen zijn met vaart en verve, in snelle, los geplaatste halen en met vlugge arceringen door Wouter Crabeth vastgelegd. Een fraai contrast vormt de grauwende, snauwende kop van de draak, die hier als attribuut van Margaretha van Antiochië aan haar voeten ligt. Niet alleen de uitbeelding op het carton, maar ook de uitwerking in gebrandschilderd glas is fenomenaal. In het glas komen de vrouwen met hun prachtig geplooide gewaden door het invallende licht in fonkelende kleuren tot leven.


Hier vindt u ons

Museum Gouda
Achter de Kerk 14
2801 JX Gouda
Oosthaven 9 (tevens museumwinkel)
Routebeschrijving

Contact

T 0182 331 000
F 0182 331 019
info@museumgouda.nl

Laatste tweets

RT @AD_GroeneHart: Verrukkelijke landschappen in Museum Gouda https://t.co/7EZO9qSdl6

RT @MuseumGouda: Zondag delen we weer gratis schetsboekjes uit bij de tentoonstelling #Floris_Arntzenius. Kom ook tekenen in het museum! ht…

MuseumGouda

Openingstijden

Dinsdag t/m zondag 11.00-17.00
Speciale feestdagen

Parkeertip: Q-park Bolwerk
Meer informatie

Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven? Meld u dan snel aan voor onze nieuwsbrief!